یک پشه کوچک، موسوم به "آنوفل"، شب‌ها خونخواری می‌کند و حین خونخواری از بزاق خود، انگل‌های مالاریا را به داخل خون انسان تزریق می‌ کند.  این انگل‌ها وارد سلول‌های کبد می‌شوند و شروع به تکثیر سریع می‌کنند، به طوری که از هر یک انگل وارد شده ،حدود 10 هزار انگل تولید می‌شود.
سپس این انگل‌ها، سلول‌های کبدی را پاره کرده و وارد خون می‌شوند در این هنگام این انگل ها به گلبول‌های سرخ حمله‌ور شده و وارد آن‌ها می شوند و سپس در آنجا به تکثیر می پردازند.
بیماری مالاریا با علایمی مانند ضعف و خستگی، تب، سردرد و استفراغ ، 10 تا 15 روز پس از گزش پشه شروع می شود.
بیماری خطرناکی که اگر به موقع تشخیص و درمان نشود به قیمت جان انسان ها تمام می شود.
طبق آخرین آمار سازمان جهانی بهداشت، 3/3 میلیارد نفر در جهان - تقریبا معادل جمعیت نیمی از جهان- در معرض خطر ابتلا به مالاریا قرار دارند.
هر سال 216 میلیون مورد از ابتلا به مالاریا و 655 هزار مرگ براثر این بیماری در جهان ثبت می شود.
به دلیل اهمیت این بیماری از سال 2007 ، انجمن جهانی بهداشت روزی را به نام مالاریا نامگذاری کرد تا کشورها، فعالیت های بیشتری را برای کنترل این بیماری انجام دهند.
امسال نیز 25 آوریل -6 اردیبهشت- به نام روز جهانی مالاریا، نامگذاری شده است؛ شعار روز جهانی مالاریا، امسال، "استفاده بهینه از منابع و سرمایه گذاری برای کنترل بیماری" است.
بیماری مالاریا که با نام های دیگری چون پالودیسم، تب و لرز، تب نوبه و تب متناوب نیز خوانده می شود به دلیل شرایط آب و هوایی مناسب زندگی، پشه آنوفل در کشور افراد بسیاری را مبتلا می سازد.
تقریبا 460 نوع پشه آنوفل در جهان وجود دارد که فقط یکصد نوع آن می تواند بیماری مالاریا را منتقل کند.
شایع ترین نوع انگل مالاریا در ایران، انگلی موسوم به "ریواکس" است که چندان بیماری شدیدی ایجاد نمی کند و خطرناک نیست اما نوع دیگری از انگل این بیماری در کشور موسوم به "فالسیپاروم" وجود دارد که کشنده است.
به گفته کارشناسان و متخصصان هرگز نمی توان بیماری مالاریا را بطور کامل از منطقه ای ، ریشه کن کرد اما می توان آن را حذف کرد به آن معنا که در مبارزه با پشه های آنوفل، شرایط انتقال بیماری در کشور را از بین برد.
"بیتا پاک نیت"کارشناس اداره مالاریا وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی درباره این بیماری و شرایط انتقال آن می گوید: این بیماری از نوع ماده پشه آنوفل به انسان منتقل می شود اما برای فعالیت این ناقل -پشه آنوفل- به شرایط خاص آب و هوایی از نظر دما و رطوبت نیاز است.  مالاریا، نوعی بیماری انگلی به شمار می رود و مخزن انگلی مالاریا نیز، انسان است.
برای حذف و از بین بردن شرایط انتقال بیماری چند راهکار وجود دارد؛ نخستین راهکار برای حذف بیماری مالاریا، شناسایی سریع مخازن انسانی بیماری و درمان آنان است.
برای مبارزه با ناقل مالاریا - پشه آنوفل- می توان از پشه بند، دورکننده حشرات و سایر سموم استفاده کرد.


پشه آنوفل برای تخم گذاری نیاز به محیط آبی دارد بنابراین اگر محیط آبی راکدی در منطقه وجود دارد می توان آن را جاری کرد و یا آن را خشکاند. به هرحال با مدیریت اینگونه فضاها تاحدود زیادی می توان با ناقل مالاریا مبارزه کرد؛ همچنین به اینگونه آب ها می توان مواد شیمیایی یا مواد بیولوژیکی اضافه کرد تا از تخم گذاری پشه آنوفل جلوگیری شود.
 ارتقای سیستم مراقبتی شیوع مالاریا شامل ارتقای اطلاع رسانی و آنالیز اطلاعات مربوط به بیماری، راهکار دیگری برای مبارزه با این بیماری است.
پاک نیت در ادامه ، تب، ضعف عمومی و زردی مختصر را از جمله علایم بیماری مالاریا برشمرد و گفت: این علایم به راحتی با داروهای ضد مالاریا برطرف می شود.
اما انگل فالسیپاروم مالاریا برخلاف انواع دیگر ارگان های مختلف بدن را درگیر می کند ؛ اگر کبد را درگیر کند فرد دچار نارسایی کبد و تغییر سطح هشیاری می شود؛ اگر مغز را درگیر کند بیمار سریع به کما می رود. خوشبختانه موارد ثبت شده مالاریای نوع فالسیپاروم -نوع کشنده- در کشور کمتر از 10 مورد در سال است. سال گذشته در کشور هیچ موردی از مرگ ناشی از مالاریا در کشور ثبت نشده است.

"احمد رییسی" رییس اداره کنترل مالاریا وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی نیز
می گوید: تقریبا تمام موارد ابتلا به مالاریا در کشور در سه استان سیستان و بلوچستان، هرمزگان و کرمان ، بروز می کند.
بیماری مالاریا در کشور تا سال 1404 حذف می شود اما قرار است ، نوع کشنده آن -فالسیپاروم- ظرف دو سال آینده در کشور حذف شود. سال گذشته یک هزار و 240 مورد ابتلا به مالاریا در کشور ثبت شد که یک هزار و 132 مورد آن در سیستان و بلوچستان، 104 مورد آن در هرمزگان و چهار مورد آن در کرمان اتفاق افتاده است.  مالاریا در سایر استان های کشور مشاهده نمی شود یا اگر بروز کند به دلیل "موارد مالاریای وارده" بوده است به آن معنا که از کشورهای دیگر وارد آن منطقه شده است.
اغلب موارد مالاریا در استان های دیگر از کشورهای افغانستان و پاکستان وارد کشور می شود.
به هرحال حذف مالاریا ، آرزوی دیرینه کشورهای درگیر با این بیماری است اما مبارزه با پشه ای که طی 260 میلیون سال زندگی کرده است به سرمایه گذاری گسترده ای نیاز دارد و از همین رو است که "استفاده بهینه از منابع" به عنوان شعار امسال روز جهانی مالاریا برگزیده شده است.
استفاده بهینه از منابع به آن معنا است که اگر سرمایه و پولی برای مبارزه با بیماری مالاریا در کشور وجود دارد باید با برنامه ریزی و مدیریت صحیح، برای مبارزه با بیماری مالاریا، بهترین بهره برداری را از آن کرد.

گزارش از سادات حسینی خواه






تاريخ : ۱۳٩۱/٢/٧ | ٩:۱٧ ‎ق.ظ | نویسنده : من س ح | نظرات ()