کتاب های دانستنی هایی درباره انواع بیماری ها از دیابت گرفته تا ایدز و سرطان و انواع کتاب های روانشناسی طی دهه اخیر در کشور با اقبال عمومی روبرو شده است. کارشناسان می گویند هرچند این کتاب ها در افزایش آگاهی های پزشکی مردم موثر است اما باید در ارتقای محتوای آن دقت کرد.

در کتابخانه اغلب خانواده ها، یک کتاب پزشکی یا روانشناسی در حیطه سلامت جسم و روان در ابعاد گوناگون آرایش و زیبایی، خواص خوراکی ها، تغذیه و دیگر دانستنی های پزشکی، بهداشت و سلامت یافت می شود.

این کتاب ها، تالیف، ترجمه، گردآوری یا تخلیص بوده اما اغلب آنها را ترجمه هایی تشکیل می دهند که برپایه اطلاعات و آمار شیوع و نحوه ابتلای بیماری ها در کشورها و جوامع غربی، نگاشته شده است.

هرچند این کتاب ها بیشتر از دید کشورهای غربی به بیماری ها پرداخته است اما چون اطلاعات کلی و اولیه در زمینه انواع بیماری ها را در اختیار مردم قرار می دهند، مفید تلقی می شوند.

اما برخی افراد نیز معتقدند برخی اطلاعات اینگونه کتاب ها مانند کتاب های فوریت های پزشکی، چندان بروز نیست.

برخی دیگر نیز بر این باورند که این کتاب ها بدون اعمال نظرات کارشناسانه متخصصان پزشک و بدون نظارت های کافی و لازم، منتشر می شوند و ممکن است دارای ایراداتی باشند که سلامت مردم را به خطر می اندازند.

البته سلیقه های گوناگون درباره این کتاب ها، امری بدیهی است چراکه پزشکان یک رشته تخصصی واحد درباره یک نوع بیماری، نظرات گوناگونی ابراز می کنند بنابراین هر پزشکی می تواند یک دید مخصوص به خود را درباره یک کتاب پزشکی داشته باشد.

شاید برای برخی افراد نیز جای تعجب باشد که چرا اینگونه کتاب ها مانند سایر ابزار پزشکی دارای تاییدیه وزارت بهداشت نیستند و تحت نظارت آنها به چاپ نمی رسند.

مدیرکل آموزش و ارتقای سلامت وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی درباره لزوم نظارت کارشناسان این وزارتخانه بر فضای انتشار کتاب های پزشکی به خبرنگار ایرنا می گوید: اگر ساز و کاری بر انتشار اینگونه کتاب ها، اعمال می شد، خوب بود.

'فاطمه رخشانی' با اشاره به اینکه برخی اعضای هیات علمی دانشگاه های علوم پزشکی کشور، دستی در تولید و چاپ کتاب های پزشکی دارند، می افزاید: سیاست کلی کشور، محدود کردن چاپ کتاب های پزشکی نیست.

وی خاطرنشان می کند کتاب های علوم پزشکی تحت نظارت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی چاپ می شوند اما از نظر محتوای علمی براینگونه کتاب ها، نظارتی نمی شود.

مدیرکل آموزش و ارتقای سلامت وزارت بهداشت، تاکید می کند بحث ما این است که احتمال دارد مطالب برخی کتاب های پزشکی با اصول علمی سازگاری نداشته باشد و خطراتی برای سلامت افراد ایجاد کند.

رخشانی می گوید: البته اگر موردی درباره ایرادات کتاب های پزشکی به ما گزارش شود، آن را پیگیری می کنیم و برای چاپ بعدی کتاب، ایرادها، اصلاح می شود اما نظارت کلی بر محتوای کتاب های پزشکی وجود ندارد.

وی می افزاید:خود وزارت بهداشت کتاب های خوبی در زمینه پزشکی تالیف و چاپ کرده است اما این کتاب ها در بازار به فروش نمی رسد و از راه های دیگری بصورت رایگان در اختیار مردم قرار می گیرد.

مدیرکل آموزش و ارتقای سلامت وزارت بهداشت، ادامه می دهد: اخیرا برخی از ناشران بخش خصوصی، کتاب های پزشکی، درمانی و بهداشتی تالیف شده خود را تحت نظر و تایید دانشگاه های علوم پزشکی کشور چاپ می کنند.

رخشانی خاطرنشان می کند گرفتن تاییدیه نشر کتاب های پزشکی از دانشگاه های علوم پزشکی و وزارت بهداشت هم امر بازاریابی کتاب را تسهیل می کند و هم تولید مورد نظر ما خواهد بود.

وی می گوید: گرفتن تاییدیه نشر کتاب های علوم پزشکی از وزارت بهداشت، هم اکنون بصورت غیررسمی انجام می شود اما این امر به صورت رسمی، اعلام نشده است تا ممانعتی در امر چاپ و تولید کتاب، انجام نشود.

مدیرکل آموزش و ارتقای سلامت وزارت بهداشت، تصریح می کند البته این امر حس شده است که در تولیدات آثار پزشکی که حتی به صورت جزوه هم منتشر می شود به ویژه در شهرستان ها باید ساز و کارهایی، تعریف شود.

رخشانی خاطرنشان می کند نتایج، راهکار ها و فرایندهای گرفتن تاییدیه نشر کتاب های علوم پزشکی از وزارت بهداشت را باید بررسی کنیم و اگر احساس کنیم انتشار این کتاب ها نیاز به ساماندهی دارد، اقدامات لازم را انجام می دهیم.

وی درعین حال تصریح کرد خیلی تمایل نداریم که بخش خصوصی را از انتشار کتاب های پزشکی، حذف کنیم اما اگر دو طرف -بخش خصوصی و وزارت بهداشت- ، همکاری داشته باشند می توانند آیین نامه هایی را برای انتشار اینگونه کتاب ها برنامه ریزی کنند.

رخشانی یادآور می شود مطالب کتاب های علوم پزشکی، منافات چندانی با اصول علمی ندارند چراکه ممکن است بسیاری از متخصصان، نظرات متفاوت داشته باشند اما این نظرات متفاوت، منافاتی با سلامت ندارد.

به هرحال کتاب های پزشکی، جایگاه بسیار والایی در آموزش مسایل مربوط به حوزه سلامت به مردم دارد و ناگفته پیدا است که نقش مهم‌تری در ارتقای سطح علمی عامه و همچنین جامعه پزشکی ، ایفا می‌کند.

از سوی دیگر با در نظر گرفتن این نکته که اینگونه کتاب ها، سهم ویژه‌ای در نحوه برخورد با بیماری ها و علایم آن ، انتخاب روش درمانی و بکارگیری توصیه های پزشکی ، دارند، ضروری است با توجه به ظرفیت های ناشران بخش خصوصی و نیاز روز افزون به آموزه های سلامتی در قالب نوشتاری، بیش از پیش به محتواهای علمی اینگونه کتاب ها، نظارت و پرداخته شود.



تاريخ : ۱۳٩۱/٤/۱۳ | ۱۱:٠٢ ‎ق.ظ | نویسنده : من س ح | نظرات ()