'ندول' ها یا 'گرهک' های تیروئیدی، توده های جامع یا مایعی هستند که درون گلو، روی غده تیروئید رشد می کنند و طبق برخی آمارهای جهانی، این بیماری در بیش از 50 درصد جمعیت جهان مشاهده می شود.

 این بیماری، همه گروه های سنی را مبتلا می کند، در زنان شایع تر اما امکان بدخیمی آن در مردان، بیشتر است.

 

اندازه این توده ها از چند میلی متر تا چند سانتی متر متغیر است، این توده های کوچک سفید و قرمز رنگ، معمولا خطرساز نیستند؛ اما بی توجهی به آن می تواند مشکلات جدی از گرفتگی صدا تا اختلال در بلع غذا را به وجود آورد و از سوی دیگر گرهک‌های‌ بدخیم‌ تیرویید می‌توانند گسترش‌ یابند و زندگی‌ را تهدید کنند.

درصد کمی از این توده ها، بدخیم و سرطانی هستند، توده های معمولی ندول های تیروئیدی مشکل خاصی ایجاد نمی کنند؛ اما برخی دیگر از این توده ها، عوارضی مانند کاهش وزن شدید، گرگرفتگی و تپش قلب و لرزش به همراه دارند.

برخی ندول های تیروئیدی مانند یک ناحیه متورم در گردن شخص قابل مشاهده هستند. این گونه توده ها به خاطر اندازه بزرگشان ممکن است به نای و حتی مری، فشار وارد کنند.

همچنین ندول های تیروئیدی، تیروکسین اضافی - نوعی هورمون- ترشح می کنند که این ترشح اضافی می تواند موجب بروز مشکلاتی مانند عصبانیت ناگهانی، از دست دادن غیر قابل توضیح وزن و ضربان سریع یا نامنظم قلب شود.

ساسان شرقی فوق تخصص غدد و متابولیسم و عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران در تعریف ندول های تیروئیدی  می گوید: هر گاه سلول های بخش هایی از تیروئید بطور نامتناسب بزرگ شوند یا چیدمان برخی سلول های نسبت به بقیه بافت، ناهمگون شود به آن، ندول های تیروئیدی اطلاق می شود.

ندول های تیروئیدی هیچ گونه علامتی ندارند و به تنهایی موجب اختلال نمی شوند؛ اما نوع بدخیم و پرکار آن می تواند عوارضی در فرد ایجاد کند.

ندول های تیروئید با لمس و اغلب با سونوگرافی، قابل تشخیص است.

به گفته این فوق تخصص غدد، یکی از نشانه های ندول های تیروئیدی، کاهش شدید وزن همراه با اشتهای زیاد است.

بیش از 95 درصد ندول های تیروئیدی بدخیم، قابل درمان هستند؛ بنابراین افراد نباید از این بیماری بترسند.

 مبتلایان به ندول های تیروئیدی، پرهیز غذایی ندارند و می توانند تمام غذاها را به میزان معمولی مصرف کنند، اما افرادی که غذای مهم آنان کاهو و کلم است باید این مواد غذایی را به اندازه معمولی مصرف کنند، در غیر این صورت این توده ها تحریک می شود.

'مجید رمضانی' فوق تخصص غدد و رییس دانشگاه علوم پزشکی اراک نیز می گوید: بیش از 95 درصد ندول های تیروئیدی، خوش خیم هستند و علایمی ندارند فقط ممکن است گاهی فرد مبتلا، احساس ناراحتی و اضطراب داشته باشد.

 نمونه برداری سونوگرافی، میزان بدخیم یا خوش خیم بودن ندول های تیروئیدی را مشخص می کند.

به گفته این فوق تخصص غدد، میزان شیوع ندول های تیروئیدی در یک جامعه، 10 درصد است.

رمضانی با بیان این که ندول های تیروئیدی، قابل درمان هستند، می گوید: درصدی از مبتلایان به این بیماری به درمان نیازی ندارند؛ درصدی با دارودرمانی، بهبود می یابند و درصدی دیگر نیاز به 'ید رادیواکتیو' یا جراحی دارند.

وی با بیان این که هیچ عامل شناخته شده ای برای بیماری ندول های تیروئیدی وجود ندارد، می افزاید: توده های بزرگ تیروئیدی گاهی علایم فشاری در فرد مبتلا ایجاد می کند به آن معنا که فرد هنگام بلع غذا دچار اشکال می شود یا هنگام درازکشیدن، احساس تنگی نفس می کند.

'شهین یاراحمدی' کارشناس اداره غدد متابولیک وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، نیز درباره این بیماری  می گوید: بیماری ندول های تیروئیدی، یک بیماری کاملا بی علامت است، اما این توده ها گاهی با دست کشیدن روی گلو، احساس می شود.

‌ این توده ها گاه همانند یک جسم خارجی در گلو موجب آزار فرد مبتلا می شود و گاهی قورت دادن آب دهان را نیز با مشکل مواجه می کند.

کمبود ید و مسایل ژنتیکی از جمله عوامل ایجاد ندول های تیروئیدی، معرفی شده اند؛ این بیماری در زنان، پنج تا شش برابر ، بیشتر از مردان دیده می شود که شاید علت این امر به هورمون های زنانه، بستگی داشته باشد.

'محمد پژوهی' فوق تخصص غدد و استادیار دانشگاه علوم پزشکی تهران نیز در باره این بیماری  می گوید: ندول های تیروئیدی یک بیماری شایع غدد گروه سنی 20 تا 50 سال به شمار می رود.

هر چه سن افزایش یابد، احتمال ابتلا به این بیماری نیز بیشتر خواهد شد.

این فوق تخصص غدد با بیان این که ندول های تیروئیدی به سه گروه 'سرد و سرطانی'، 'گرم' و 'داغ و پرکار' تقسیم می شود، می افزاید: اگر توده های تیروئیدی در آزمایش ها، ماده رادیو اکتیو را جذب کنند، خوش خیم هستند؛ اما معمولا این بیماری در مردان، بدخیم است.

اندازه یک ندول تیروئیدی از چهار میلی متر تا هفت سانتی متر، متغیر است که توده های بزرگ تر از چهار سانتی متر، بدخیم تر هستند.

به گفته وی، توده های بزرگ تیروئیدی حتی می تواند موجب گرفتگی و تغییر صدا شود.

افرادی که در خانواده آنان یک فرد مبتلا به ندول های تیروئیدی وجود دارد، افرادی که سابقه تاباندن اشعه به سر و گردن دارند و افراد دارای سابقه سرطان در خانواده، بیش از دیگران در معرض ابتلا به ندول های تیروئیدی قرار دارند.



تاريخ : ۱۳٩٠/٩/٤ | ۱٠:۳٧ ‎ق.ظ | نویسنده : من س ح | نظرات ()