عنوان انگلیسی آزمایش ها در نسخه های پزشکی، پیش از آنکه نوع آزمایش ها را مشخص کند مردم را نگران نوع بیماری شان می کند و اغلب آنان نسخه های خود را قبل از مراجعه به پزشک نزد بسیاری از نزدیکان و آشنایان می برند تا شاید بفهمند برای چه آزمایش داده اند.

نوع آزمایش و جواب آن می تواند بیانگر بروز یک بیماری جدید و از آن مهم تر، بیانگر شرایط کلی و حیاتی بدن باشد که همه مردم می خواهند آن را بفهمند.

در این میان اما فهمیدن معنی چند حرف انگلیسی با اعدادی که روبه روی این حروف روی نسخه های آزمایشگاهی درج شده برای مردم عادی، کاری دشوار است هرچند برخی از پزشکان و کارشناسان می گویند لازم نیست مردم از محتویات این آزمایش ها چیزی بدانند.

گاهی برخی بیماران با تشخیص چند کلمه محدود مانند ˈهموگلوبینˈ در مورد بیماری خود گمانه زنی می کنند و تا روشن شدن نتیجه آزمایش دلهره دارند که نکند بیماری خطرناکی داشته باشند و انگلیسی نوشته شدن نسخه ها به دغدغه ای برای آنان تبدیل شده است.


سال گذشته (90) معاون اول رییس جمهور در بخشی از سخنرانی خود در جشن سلامت فروردین ماه در انتقاد به نوشته شدن نسخه های آزمایشگاهی به زبان انگلیسی گفت:ˈچیزی را که من نمی فهمم چرا باید نوشتˈ.

رحیمی در ادامه سخنانش در اعتراض به انگلیسی نوشتن نسخه های پزشکی افزوده بود که بهانه پزشکان برای انگلیسی نوشتن آزمایش ها این است که ممکن است این برگه ها حاوی خبر بیماری و ناخوشایندی باشد، اما مگر انگلیسی ها هنگامی که می خواهند خبر ناخوشایندی بدهند، آن را به فارسی می نویسند.

ˈمرضیه وحیددستجردیˈ وزیر بهداشت وقت در همان جلسه از مسوولان وزارت بهداشت خواست تا فارسی نوشتن نسخه های پزشکی را در برنامه های خود قرار دهد.

با رسانه ای شدن این موضوع، طرح فارسی سازی نسخه های آزمایشگاهی با واکنش های متعددی از سوی جامعه پزشکی کشور روبرو شد.

اغلب پزشکان آن را غیرقابل اجرایی می دانستند و برخی دیگر مانند دکتر ˈشهاب الدین صدرˈ رئیس کل سازمان نظام پزشکی معتقد بودند که پزشکان نسخه ها را انگلیسی نمی نویسند بلکه زبان نوشتن این نسخه ها لاتین است و زبان لاتین هم متعلق به یک کشور نیست.

صدر با اشاره به نتایج یکی از آخرین طرحهای پژوهشی و مرکز افکار سنجی سلامت ایران، اعلام کرد که بر اساس نظرسنجی صورت گرفته از بین پزشکان، اکثریت قاطع آنها با فارسی نویسی نسخه های پزشکی مخالف بوده و آن را از اولویت های نظام سلامت کشور نمی دانند.

این واکنش ها ادامه داشت تا اینکه دکتر ˈسعید مهدویˈ مدیرکل آزمایشگاه های مرجع سلامت وزارت بهداشت طی نشست خبری اعلام کرد از اول هم قرار نبوده جواب برگه های آزمایش فارسی نوشته شود. بلکه قرار است با راه اندازی یک سایت، اطلاعات مردم در زمینه آزمایشات پزشکی ارتقا یابد چون این حق بیمار است که به این اطلاعات دسترسی داشته باشد.

و از آن پس موضوع فارسی نویسی جواب آزمایش های پزشکی در بخش های آمار و فناوری اطلاعات و آزمایشگاه مرجع سلامت آغاز شد.

حال پس از گذشت حدود دو سال، کارهای جمع آوری اطلاعات فارسی نویسی جواب آزمایش های پزشکی به پایان رسیده است و قرار است که این اطلاعات از روش های گوناگون در اختیار مردم قرار گیرد.



**برخی آزمایش ها معادل فارسی ندارد

مسوول طرح فارسی سازی آزمایش ها  با اشاره به تشکیل تیم کارشناسی فارسی سازی آزمایش ها از سال گذشته می گوید: حدود 500 تست آزمایشگاهی وجود دارد که برخی از آنها مانند آزمایش ایمونوگلوبین جی ، معادل فارسی ندارد.

ˈمیترا محمدزادهˈ می افزاید : اینکه ما بخواهیم بطور مثال فقط یکصد تست آزمایشگاهی را معادل سازی کنیم، کاربردی برای بیماران ندارد.

وی ادامه می دهد: بنابراین کار بزرگ تری انجام دادیم به آن معنا که علاوه براینکه تست های آزمایشگاهی را تا حدممکن فارسی کردیم اطلاعاتی از اینکه بطورمثال آزمایش قندخون برای چه مواردی آزمایش می شود و همچنین اطلاعات مربوط به شرایط بیمار قبل و پس از آزمایش ها را در سه مرحله جمع آوری کردیم.

مسوول طرح فارسی سازی آزمایش ها می گوید: این اطلاعات در سایتی به نام پایگاه اطلاع رسانی داده های آزمایشگاهی (به نشانی http://ehr2.behdasht.gov.ir/lab ) قرار داده شده است که علاوه بر نام فارسی آزمایش ها، خلاصه آزمایش، تداخلات دارویی با آزمایش، آزمایش های مرتبط، شرایط بیمار و محدوده نرمال آزمایش نمایش داده می شود.همچنین اطلاعات دموگرافیک (جمعیتی) پنج هزار آزمایشگاه کشور شامل شماره تماس و آدرس آنها در این سایت وجود دارد.

 فردی که می خواهد آزمایش بدهد با مراجعه به این سایت متوجه می شود در بخش های مختلف آزمایشگاهی مانند بانک خون، بخش میکروب شناسی یابخش بیوشیمی چه اتفاقی برای او می افتد.

مسوول طرح فارسی سازی آزمایش ها خاطرنشان می کند تمام پزشکان نسخه های خود را به زبان انگلیسی می نویسند که مردم متوجه آن نمی شوند و هنگام مراجعه به پزشک فقط همین را درمی یابند که جواب آزمایش خوب است یا نه.



**الزام آزمایشگاه ها به ارایه اطلاعات فارسی آزمایش ها به مراجعه کنندگان

مسوول طرح فارسی سازی آزمایش ها در پاسخ به این سووال که شاید بخشی از مردم دسترسی به سایت های اینترنتی نداشته باشند ، نیز می گوید: در این سایت یک نسخه پی دی اف (نسخه قابل دانلود) اطلاعات آزمایشگاهی قرار داده شده است تا آزمایشگاه ها اطلاعات فارسی 50 آزمایش متداول را در اختیار مراجعه کنندگان قرار دهند.

وی تاکید می کند برای اجرای این طرح، آزمایشگاه ها کنترل و ممیزی می شوند و رعایت استانداردها از جمله این مورد در صدور و تمدید پروانه کار آنها موثر است.

مسوول طرح فارسی سازی آزمایش ها تصریح می کند اهرم های فشار برای آزمایشگاه تعبیه می شود تا آنها اطلاعات فارسی را در اختیار مردم قرار دهند.

فعلا کار جمع آوری اطلاعات به پایان رسیده و در حال ویرایش آنها هستیم.

وی اظهار امیدواری می کند این طرح از سال آینده در آزمایشگاه ها به تدریج اجرایی شود.



**باز هم اصطلاحات نامانوس

هرچند سایت پایگاه اطلاع رسانی داده های آزمایشگاهی برای فارسی سازی نسخه ها در نظر گرفته شده است اما بازهم اصطلاحات نامانوسی در آن مشاهده می شود.

بطور مثال برای کاربرد آزمایش ˈآنتی‏بادی تعدیل کننده استیل کولین‏‏، آنتی‏بادی مسدودˈ عبارت هایی مانند ˈتایید تشخیص بیماری میاستنی گراویس با اختصاصیت 9/99 درصدˈ و ˈ یافتن موارد تحت بالینی میاستنی گراویس در بیماران مبتلا به تیموما یا بیماری پیوند بر علیه میزبان (GVHD)ˈ به چشم می خورد.

یعنی بیمار برای اینکه بداند بیماری میاستنی گراویس چیست بازهم نیاز به تحقیق بیشتر دارد و نمی تواند تنها به این سایت اکتفا کند.

البته این آزمایش جزو آزمایش های غیرشایع است اما برای کاربرد آزمایش شایعی مانند FBS نیز در این سایت عبارت های ˈتست مقدماتی برای ارزیابی خطر دیابت، پایه‏گذاری تشخیص دیابت و مونیتورینگ درمان آنˈ و ˈ اندازه‏گیری گلوکز ناشتا در تشخیص و درمان بعضی اختلالات متابولیک مثل اسیدوز، کتوز، دهیدراتاسیون و کوما مفید است. بالا بودن FBS یکی از اجزای سندرم متابولیک است.ˈ آمده است که مخاطب عام با اصطلاحات نامانوسی مانند اسیدوز مواجه می شود.

البته وجود چنین سایتی کمک های زیادی را نیز به بیماران می کند و بطور مثال محدوده خطرناک جواب آزمایش ها در این سایت مشخص شده و بیمار در فاصله مراجعه به پزشک می تواند اطلاعات را کسب کند.

همچنین برغم وجود اصطلاحات نامانوس، اطلاعات پایه مفیدی در اختیار مردم قرار داده می شود.

هرچند برخی پزشکان لزومی نمی بینند که بیماران به طور کامل در جریان آزمایش های خود قرار گیرند اما اطلاع از روند آزمایش درصورت بی خطر بودن می تواند موجب رضایت خاطر و در صورت شک به بیماری می تواند موجب مراجعه زودتر بیماران به پزشک شود.



تاريخ : ۱۳٩۱/۱٢/۱٠ | ٩:٢٧ ‎ق.ظ | نویسنده : من س ح | نظرات ()