به گفته بسیاری از پزشکان ارجاع شمار زیادی از بیماران شهرستانی به پایتخت ضروری نیست و این دسته از بیماران پس از مراجعه به تهران، آزمایش های شهر خود را تکرار می کنند و سپس به شهرستان خود باز می گردند بطوریکه این ارجاع به کلاف سردرگمی در بیمارستان ها تبدیل شده است.

نبود سیستم ارجاع در کشور، فقدان نظام سطح بندی خدمات بهداشتی و درمانی، ناآگاهی مردم از خدمات پزشکی استان محل سکونت خود و گاهی نبود امکانات موجب شده است تا بسیاری از مراجعه کنندگان به بیمارستانهای تهران را بیمارانی از شهرستانها تشکیل بدهند.

هم اکنون بسیاری از بیماران از شهرهای دیگر برای درمان به بیمارستانهای شهرهای بزرگ به ویژه به تهران می آیند و ساعت ها و روزها در بیمارستان های پایتخت معطل می شوند، پدیده ای که گاهی منجر به چادرزنی اطراف بیمارستان ها (برای اقامت همراهان بیمار) نیز می شود.


ارجاعاتی که اغلب آنان از سوی متخصصان نظام سلامت به عنوان ˈارجاعات بی ضابطه یا بی موردˈ شناخته می شود.

به باور کارشناسان نظام سلامت، ارجاع بی ضابطه بیماران از شهرستان های مختلف به بیمارستان های پایتخت، موجب شلوغی بیمارستان ها و نیز سرگردانی و نارضایتی شدید بیماران از سیستم درمانی شده است.

انجام آزمایش های بی مورد، مصرف بی رویه دارو و هزینه های اضافی برای روند تشخیصی و درمانی بیماری از دیگر مشکلاتی است که با ارجاع این بیماران در بیمارستان های پایتخت دیده می شود.


ˈشیدا نریمانیˈ از جمله افرادی است که در سیستم ارجاع های بی ضابطه به بیمارستان های پایتخت متحمل هزینه های اضافی شده است.

او در این رابطه می گوید: فرزند دو ساله من زمین خورد و دچار پارگی زبان شد پس از آن او را به چند بیمارستان در کرج بردم که از پذیرش او امتناع کرده و او را به یکی از بیمارستان های تهران ارجاع دادند.

وی می افزاید: در مراجعه به بیمارستان تهران یکی از پرستارها اقدام به بخیه زبان کودک کرد و با تعجب گفت که بخیه را در تمام بیمارستان ها می توانستند انجام دهند و نیازی به ارجاع به تهران نبود.

ˈسیاوش آقاییˈ یکی دیگر از بیماران مبتلا به سرطان است که از یکی از شهرستان های مرکزی ایران برای انجام اقدامات تشخیصی و درمانی به تهران ارجاع داده شده است.

وی می گوید: در مراجعه به بیمارستان تهران به من گفته شد که اقدامات اولیه می توانست در همان شهرستان محل سکونت انجام گیرد.



**ارجاع بی ضابطه به بیمارستان های پایتخت دردسر ساز شده است

دکتر ˈاحمدرضا سروشˈ رییس بیمارستان شریعتی تهران در این باره  می گوید: ارجاع های بی ضابطه به بیمارستان های پایتخت یک مساله پیچیده و دردساز است که ریشه در مسایل فرهنگی جامعه دارد.

وی معتقد است: اغلب پزشکان یا بیمارستان های کشور در مواجهه با موارد ابتلا به سرطان ، بیماران خود را به بیمارستان شریعتی تهران ارجاع می دهند درحالیکه می توانند درمان های اولیه را خودشان انجام دهند و برای درمان های تکمیلی بطور مثال برای پیوند به این بیمارستان مراجعه کنند.

رییس بیمارستان شریعتی دو عامل بیمار و پزشک را در ارجاع بی ضابطه ، موثر می داند و می گوید: از یک سو بیماران می خواهند که به تهران بیایند و از سوی دیگر پزشکان می خواهند خودشان را از عواقب و پیامدهای یک بیماری خطرناک ، راحت کنند.

شریعتی می افزاید: این امر موجب پیدایش ترافیک بیمار در بیمارستان های تهران می شود.  اگر جلوی ارجاع های بی مورد گرفته شود، سیستم اورژانس در اختیار بیماران واقعی قرار خواهد گرفت.



**ارجاع به بیمارستان های تهران برای بیماران، نوعی ˈاقناع روانیˈ است

سرپرست بخش اطفال بیمارستان نهم دی تربت حیدریه نیز در این رابطه می گوید: علت اصلی ارجاع بی ضابطه به بیمارستان های پایتخت، توقع و تفکر خود مردم است چراکه تصور عامه مردم این است که سیستم درمانی تهران از سطح بالاتری نسبت به بیمارستان های شهرستان ها برخوردار است.

دکتر ˈامیررضا برومندˈ می افزاید: این درحالی است که پزشکان در شهرستان ها در سطح عالی کار می کنند اما بیماران فکر می کنند تکنیک های تشخیصی در تهران قوی تر و بهتر است.

وی که متخصص مغز و اعصاب است ، ادامه می دهد: ارجاع بیماران مغز و اعصاب به تهران خیلی کم است و فقط برای جراحی ها یا تکنیک های تشخیصی خیلی خاص به بیمارستان های تهران معرفی می شوند.

سرپرست بخش اطفال بیمارستان نهم دی تربت حیدریه می گوید: البته چون گاهی هزینه های درمانی در شهرستان ها کمتر از تهران است ، ارجاعات معکوس نیز اتفاق می افتد بطور مثال اخیرا برخی از بیماران تهرانی برای درمان به پزشکان مشهدی مراجعه می کنند.  اما اغلب این بیماران از شهرستان ها هستند که می خواهند به تهران مراجعه کنند؛ بیماری به چند پزشک در شهرستان مراجعه می کند و چون اقناع نشده به تهران ارجاع داده می شود.  بطور مثال متاسفانه بیمارانی داشته ایم که به تهران ارجاع داده شده اند و پس از انجام کار های تشخیصی زائد دوباره به شهرستان برگشته اند تا تحت درمان قرار گیرند.

سرپرست بخش اطفال بیمارستان نهم دی تربت حیدریه می گوید : برخی افراد دنبال دکترهایی هستند که ˈنامˈ آنها در یک رشته خاص برجسته است و مراجعه به اینگونه پزشکان برای بیماران از لحاظ روانی، جنبه اقناعی دارد. ساماندهی سیستم ارجاع بی ضابطه به بیمارستان های پایتخت نیازمند فرهنگسازی است.



**ارجاع های بی ضابطه با اجرای برنامه پزشک خانواده ، ساماندهی می شود

مدیرکل دفتر مدیریت بیمارستانی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در این باره  با بیان اینکه بیمارستان های تهران، بیشترین موارد ارجاعات بیماران را به خود اختصاص داده است، می گوید: ذهنیت مردم این است که سیستم درمانی در تهران بهتر از شهرستان ها است.

دکتر ˈحمید رواقیˈ می افزاید: این درحالی است که سیستم درمانی در کشور ، قطب بندی شده به آن معنا که شهرهای بزرگی مانند اصفهان ، شیراز، مشهد و حتی یزد از سیستم درمانی مناسبی برخوردار هستند و آموزش پزشکی در این قطب ها از کیفیت مطلوبی برخوردار است.

وی ادامه می دهد: اجرای برنامه پزشک خانواده و نظام ارجاع می تواند ارجاع های بی ضابطه را سامان دهد چراکه اکنون متولی سلامت افراد، خود مردم هستند اما با اجرای برنامه پزشک خانواده، پزشکان برای مردم تصمیم می گیرند که چه زمان و به کدام پزشک مراجعه کنند.  برخی مردم از شهرستان ها به دلیل نصیحت اطرافیان خود به بیمارستان های تهران مراجعه می کنند در حالیکه اغلب این مراجعات غیرضروری است. حتی برخی بیمارانی که برای جراحی به بیمارستان های تهران ارجاع می شوند می توانند روند درمانی دوران پس از عمل جراحی را در شهر خودشان پیگیری کنند اما متاسفانه برغم توصیه پزشک متخصص بازهم برای پیگیری به تهران مراجعه می کنند.  مردم نگاهی سنتی به روند درمانی دارند درحالیکه حدود 60 بیمارستان کشور ، چهار تخصص مورد نیاز شامل تخصص های داخلی ،اطفال، جراحی و زنان را دارند.

مدیرکل دفتر مدیریت بیمارستانی وزارت بهداشت درعین حال تصریح می کند باید دسترسی مردم در شهرستان ها به متخصصان ، زیاد شود تا مردم سفر نکنند ؛ همچنین باید امکاناتی در قطب های شهرستانی آماده شود تا ارجاع به بیمارستان های تهران ، صورت نگیرد.

به اعتقاد رواقی ، مردم فقط برای انجام خدمات پزشکی به بیمارستان های تهران مراجعه نمی کنند بلکه جاذبه های شهری تهران و انجام خرید یا معامله از دیگر عواملی است که آنان را برای مراجعه به تهران، ترغیب می کند.  تنها راه ساماندهی ارجاعات بی ضابطه، اجرای برنامه پزشک خانواده است.

به هرحال شاید اجرای برنامه پزشک خانواده بتواند ارجاع های بی ضابطه را سامان دهد اما حقیقت این است که برخی شهرستان ها و حتی استان ها با کمبودهایی روبرو هستند که بیمار را ناگزیر به مراجعه به تهران می کنند.

چنانکه به گفته یکی از مسوولان نظام سلامت، بسیاری از بیمارستان هایی که در شهرستان ها تاسیس شده اند درحد یک درمانگاه و ارایه خدمات اولیه بهداشتی کار می کنند و بیمارانی که نیاز به خدمات تخصصی پیدا می کنند بجای مراجعه به مراکز استان ها ترجیح می دهند تا به تهران سفر کنند تا هم از جاذبه های آن و هم از خدمات درمانی بهره مند شوند.



تاريخ : ۱۳٩۱/۱٢/۱٠ | ٩:٤۳ ‎ق.ظ | نویسنده : من س ح | نظرات ()