زندگی اجتماعی سالم، راهی برای پیشگیری از سرطان

زندگی اجتماعی سالم، راهی برای پیشگیری از سرطان

تغذیه ناسالم، مصرف دخانیات و بی تحرکی از جمله عوامل شایع بروز سرطان به شمار می روند که اغلب مردم با آنها آشنایی دارند، اما شاید کمتر کسی بداند که داشتن یک زندگی اجتماعی سالم می تواند از سرطان پیشگیری کند. نقش زندگی اجتماعی سالم بیشتر در پیشگیری از آسیب های اجتماعی شناخته شده و کمتر نقش آن در بروز بیماری های جسمی بویژه سرطان مورد توجه قرار گرفته است.
به گفته مسوولان وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، میزان بروز سرطان در ایران در حال افزایش است، بطوریکه اکنون سالانه 90 هزار مورد جدید ابتلا سرطان در کشور، ثبت و پیش بینی می شود که این میزان در سال 2030 میلادی به 155 هزار نفر برسد.
طبق اسناد سازمان جهانی بهداشت، از 40 درصد سرطان ها می توان پیشگیری کرد و داشتن زندگی اجتماعی سالم از اصول 10 گانه پیشگیری از سرطان از سوی وزارت بهداشت اعلام شده است.
وزارت بهداشت، راهکارهای زیر را برای داشتن یک زندگی اجتماعی سالم پیشنهاد کرده است:
- با دیگران با مهربانی و احترام رفتار کنید.
- از رقابت های ناسالم و تنش آفرین بپرهیزید.
- به عقاید دیگران احترام بگذارید و به آنان توهین نکنید.
- دیگران را دوست بدارید و قضاوت زودهنگام نداشته باشید.
- همه آدم ها، خوبی ها و بدی هایی دارند، آنان را همانگونه که هستند بپذیرید.
- اگر کسی در حق شما بدی کرد، خشم خود را کنترل کنید و تلاش کنید او را ببخشید؛ اگر به موضوعات از دیدگاه دیگران نگاه کنید شاید بسیاری از بدی های دیگران را راحت تر بپذیرید.
- از خود و دیگران توقعات غیرواقع بینانه نداشته باشید تا موجب رنج و ناراحتی شما نشود.
- در زندگی با دیگران مشورت کنید اما در پایان خود تصمیم گیری کنید. نگذارید دیگران احساسات و هیجانات شما را هدایت کنند.
وزارت بهداشت همچنین دیگر راهکارهایی برای پیشگیری از سرطان ارایه کرده است؛ پرهیز از مصرف دخانیات، داشتن فعالیت بدنی منظم، نگهداشتن وزن در حالت ایده آل، تغذیه سالم، محافظت در برابر عفونت ها، محافظت از پوست، رعایت اصول ایمنی در منزل و محیط کار، داشتن زندگی روانی معنوی سالم و مراجعه به پزشک در صورت داشتن علایم هشدار دهنده سرطان در کنار داشتن زندگی اجتماعی سالم از اصول 10 گانه پیشگیری از سرطان به شمار می روند.

** توصیه های وزارت بهداشت برای داشتن زندگی روانی معنوی سالم
وزارت بهداشت توصیه های زیر را برای داشتن زندگی روانی معنوی سالم پیشنهاد کرده است:
- در زندگی اهداف واقع گرایانه داشته باشید.
- از تنش و اضطراب پرهیز کنید؛ اضطراب سیستم دفاعی بدن را ضعیف می کند.
- در صورت داشتن علایم بیماری روانی مانند افسردگی به پزشک مراجعه کنید.
- به طور میانگین هفت ساعت در شب بخوابید. نداشتن خواب کافی، میل به خوردن شیرینی را افزایش داده و قدرت دفاعی بدن را پایین می برد.
- خویشتن را دوست بدارید و به جسم و روان خود احترام بگذارید.
- زندگی، سختی های زیادی دارد اما شاید باورهای امیدوارانه، تنها راهی باشد که می توان دشواری ها را پشت سر گذاشت.
- دقایقی از روز را به خلوت کردن با خود و نماز و نیایش بپردازید تا به آرامش برسید.
به خداوند و حکمت او اعتماد کنید و به رحمت او امیدوار باشید.

** علایم هشدار دهنده سرطان
ابتلا به سرطان در اقوام درجه یک، تغییر در خال های پوستی، زخم های بدون بهبود، توده در هر جای بدن، سرفه یا گرفتگی صدای طولانی مدت، اختلال بلع یا سوء هاضمه طولانی، استفراغ یا سرفه خونی، اسهال یا یبوست طولانی، خونریزی غیرطبیعی در ادرار، مدفوع و نوک سینه و بی اشتهایی یا کاهش وزن بی دلیل، علایم هشدار دهنده سرطان هستند.

** توصیه های وزارت بهداشت برای رعایت اصول ایمنی در منزل و محیط کار
برخی مشاغل شامل کشاورزی، سم پاشی، نقاشی، مبل سازی، کار در صنایع آهن، فولاد، زغال سنگ، لاستیک و کار تولید یا تعمیر پوتین و کفش، خطر برخی سرطان را افزایش می دهند.
وزارت بهداشت توصیه کرده که از تماس با آفت کش ها بپرهیزید؛ جذب آفت کش ها بیشتر از راه پوست صورت می گیرد؛ در صورت تماس باید بدن را به سرعت شستشو داد.
همچنین وزارت بهداشت توصیه کرده که هنگام کار با حلال ها باید مطمئن شد که اتاق کاملا تهویه می شود؛ در چنین شرایطی در صورت امکان باید بیرون از منزل کار کرد یا پنجره ها را گشود.
دیگر توصیه های وزارت بهداشت برای رعایت اصول ایمنی در منزل و محیط کار به شرح زیر است:
- از برخورد غیرضروری با اشعه ایکس تا حد امکان پرهیز کنید.
- اگر در محیطی کار می کنید که در آن در معرض تراکم بالایی از ذرات ریز ، الیاف و گرد و غبار قرار دارید، ماسک محافظ مناسب را روی بینی و دهان خود قرار دهید و مطمئن شوید ماسک بطور صحیح روی صورت قرار گرفته و مانع دید نمی شود.
- تا حد ممکن، سطوح کاری را عاری از گرد و غبار و مواد شیمیایی نگهدارید و از روش های تمیز کردن به شکل مرطوب استفاده کنید تا گرد و غبار ایجاد نشوید.

** محافظت از پوست
محافظت از پوست از دیگر اصول 10 گانه پیشگیری از سرطان به شمار می رود که وزارت بهداشت این توصیه ها را در رابطه با آن ارایه کرده است:
- سعی کنید در معرض نور شدید آفتاب بویژه از ساعت 10 تا 16 قرار نگیرید اما باید توجه کرد که به میزان مناسب، نور ملایم خورشید به بدن برسد زیرا در غیر این صورت با افزایش احتمال کمبود ویتامین دی، زمینه ایجاد برخی سرطان ها فراهم می شود.
- درصورتی که ناگزیر هستید در تماس طولانی مدت با تابش آفتاب باشید از کرم ضدآفتاب، کلاه آفتاب گیر، عینک آفتابی و پوشش مناسب مانند لباس سفید، آستین دار و یقه بلند استفاده کنید.
- از عینک های آفتابی که میزان جذب اشعه فرابنفش «یو وی» - UV - آنها 99 تا 100 درصد است استفاده کنید.
- از کرم یا لوسیون ضدآفتابی استفاده کنید که دارای طیفی گسترده باشد و فاکتور محافظتی آفتاب (اس پی اف) آن بطور متوسط 15 باشد.
- نزدیک آب، برف و شن باید بیشتر احتیاط کرد زیرا آنها اشعه های مضر خورشید را باز می تابانند.
- اشعه فرابنفش خورشید، حتی در روزهای ابری نیز به سطح زمین می رسد، بنابراین توصیه می شود هر روز از کرم ضدآفتاب استفاده کرده و هر دو ساعت یکبار، آن را تجدید کنید؛ همچنین بعد از شنا و تعریق زیاد نیز، استفاده مجدد از کرم ضدآفتاب لازم است.
- بعد از تماس با نور خورشید دوش بگیرید و عرق موجود روی پوست، نمک، مواد شیمیایی و فرآورده های ضدآفتاب را از تن خود بشویید.
- اگر مرتب آرایش می کنید از لوازم آرایشی بدون چربی استفاده کنید زیرا لوازم آرایش چرب، منافذ پوستی را می بندند. مواد آرایشی دارای «اس پی اف»(نوعی چربی برای محافظت از نور) به هیچ عنوان جایگزین کرم های مخصوص ضدآفتاب نیستند.
- از برنزه شدن چه از طریق خوابیدن در برابر نور خورشید یا لامپ های فرابنفش پرهیز کنید.
- داروها از جمله برخی آنتی بیوتیک ها مانند خانواده تتراسایکلین، ناپروکسن، داروهای ضدافسردگی، ضدپرفشاری خون، داروهای قلبی و دیابت می تواند پوست را نسبت به آفتاب حساس تر کند.

** حفاظت در برابر عفونت ها
وزارت بهداشت توصیه کرده که برای پیشگیری از ابتلا ویروس هپاتیت ب، افرادی که با فرآورده های خونی سروکار داشته یا رفتارهای جنسی پرخطر دارند، واکسن بزنند.
استفاده از وسایل محافظت کننده جنسی برای پیشگیری از ویروس پاپیلوم انسانی(اچ پی وی) و سرطان های ناشی از آن مانند سرطان دهان، دهانه رحم و مقعد از دیگر توصیه های وزارت بهداشت برای حفاظت در برابر عفونت ها است.

** تغذیه سالم
وزارت بهداشت این توصیه ها را برای داشتن تغذیه سالم برای پیشگیری از سرطان ارائه کرده است:
- از غذاهای کم چرب و تا حد امکان فاقد چربی های حیوانی استفاده کنید.
- روزانه پنج وعده از سبزی ها و میوه ها استفاده کنید.
- از روش های صحیح پخت مانند کبابی، بخارپز، آب پز و پخت ملایم در حرارت کم استفاده کنید؛ غذاهای نیم سوخته و سوخته(کباب، جوجه کباب، ته دیگ، سیب زمینی و پیازداغ سوخته) را مصرف نکنید.
- از مصرف انواع گوشت های دودی شده، نمک سود شده یا فرآوری شده با مواد شیمیایی ونگهدارنده مانند سوسیس ، کالباس و کنسرو بپرهیزید.
- مصرف نمک را محدود کنید و برای طعم دار کردن غذا از ادویه و چاشنی گیاهی استفاده کنید.
- از مصرف مشروبات الکلی پرهیز کنید؛ هرچه میزان مصرف الکل بیشتر و طول دوره آن طولانی تر باشد، احتمال سرطان افزایش می یابد.

** فعالیت بدنی منظم
به گفته کارشناسان وزارت بهداشت، فعالیت بدنی منظم احتمال سرطان هایی مانند پستان و روده بزرگ را کاهش می دهد.
مطلوب این است که هفته ای 150 دقیقه ورزش کرد یا 75 دقیقه ورزش متوسط انجام داد؛ بهتر است روزانه 30 دقیقه ورزش کرد بطوریکه ضربان قلب بالا رود و در کنار آن تمرین هایی برای تقویت عضلات داشت.
اگر نمی توان به اندازه مطلوب ورزش کرد، حتی چند دقیقه ورزش کردن بهتر از ورزش نکردن است. همچنین باید از نشستن طولانی مدت از جمله برای تماشای تلویزیون پرهیز شود.

** نگهداشتن وزن در حالت ایده آل
وزن بالا احتمال انواع سرطان بویژه سرطان های پستان، پروستات و روده بزرگ را افزایش می دهد.
بالا بودن وزن هنگام تولد رابطه مختصری با خطر سرطان دارد اما افزایش وزن در دوران بزرگسالی در تمام موارد با افزایش خطر سرطان مرتبط است، اما باید توجه داشت که از کاهش و افزایش وزن مکرر پرهیز کرد چون در احتمال بروز سرطان نقش دارد.
برای پیشگیری از بروز سرطان باید مصرف مواد غذایی نشاسته ای را کم کرده و از رژیم های غذایی که از نظر میوه و سبزی تازه غنی هستند، استفاده کرد.
وزارت بهداشت توصیه های تغذیه ای زیر را برای نگهداشتن وزن در حالت ایده آل ارائه کرده است:
- از نوشیدنی های شکردار پرهیز و این نوشیدنی ها را با آب جایگزین کنید.
- به اندازه مناسب غذا بخورید؛ سعی کنید وعده های اصلی غذا حذف نشود زیرا در این صورت ناچار به ریزه خواری خواهید شد.
- غذا را در کمال آرامش صرف کنید و در حالت استرس و اضطراب غذا نخورید.

** پرهیز از مصرف دخانیات
استفاده هر یک از فرآورده های توتون مانند سیگار، پیپ و قلیان خطرناک است و موجب بروز انواع سرطان از جمله سرطان های ریه، مثانه، کلیه و دهانه رحم می شود.
حتی جویدن توتون نیز خطرناک است و احتمال سرطان های دهان و لوزالمعده را افزایش می دهد.
وزارت بهداشت به مردم توصیه کرده که حتی اگر سیگار هم نمی کشند، از نشستن در جاهاییکه افراد دیگر سیگار می کشند، خودداری کنند.
ترک سیگار شاید مهمترین تصمیم زندگی سیگاری های به شمار می رود زیرا آثار ترک سیگار از همان ساعت های اولیه ترک آن آشکار می شود.
وزارت بهداشت به سیگاری ها توصیه کرده که هرچه زودتر سیگار را ترک کنند.

/ 0 نظر / 16 بازدید